نقشه لوله کشی آب و فاضلاب آشپزخانه + ارتفاع و سایز لولهها
نقشه لوله کشی آب و فاضلاب آشپزخانه؛ آموزش طراحی و اجرای اصولی
طراحی و اجرای لوله کشی آشپزخانه، مطبخ و لاندری
تلفن: 09122437371-22533080 سراسر تهران
لوله کشی آشپزخانه یکی از بخشهای مهم تأسیسات مکانیکی ساختمان است که علاوه بر تأمین آب موردنیاز تجهیزات مختلف، وظیفه جمعآوری و انتقال فاضلاب سینک ظرفشویی، ماشین لباسشویی و ماشین ظرفشویی را بر عهده دارد. اجرای اصولی این لوله کشی تأثیر مستقیمی بر عملکرد تجهیزات، زیبایی کابینتها، جلوگیری از نشتی و کاهش احتمال گرفتگی لولههای فاضلاب دارد.
در طراحی و اجرای لوله کشی آشپزخانه باید محل قرارگیری سینک ظرفشویی، اجاق گاز، یخچال ساید، ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی و سایر تجهیزات از قبل مشخص شود. همچنین در ساختمانهایی که دارای مطبخ یا فضای مجزای لاندری هستند، لازم است مسیرهای آب و فاضلاب این بخشها نیز از ابتدای طراحی تأسیسات در نظر گرفته شوند.
اجرای صحیح لوله کشی ساختمان در قسمت آشپزخانه به هماهنگی میان مهندس تأسیسات، معمار، کابینتساز و مجری لوله کشی نیاز دارد. در صورتی که محل انشعابات پیش از اجرای کابینتها و کفسازی مشخص نشود، ممکن است در مراحل بعدی مشکلاتی مانند جابهجایی تجهیزات، ایجاد اتصالات روکار، کاهش فضای کابینت و دشواری تعمیرات به وجود بیاید.
در این مقاله نقشه لوله کشی آب و فاضلاب آشپزخانه، ارتفاع و سایز لولهها، نحوه اجرای انشعابات سینک، ماشین لباسشویی و ظرفشویی، لوله کشی یخچال ساید، شیر قابلمهپرکن و همچنین جزئیات اجرای لوله کشی مطبخ و لاندری را بررسی میکنیم.
نقشه لوله کشی آب و فاضلاب آشپزخانه
پیش از شروع عملیات اجرایی، باید پلان آشپزخانه و محل دقیق نصب تجهیزات مشخص شود. این موضوع بهخصوص در ساختمانهای نوساز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا لولههای آب و فاضلاب معمولاً پیش از نصب کابینتها، کاشیکاری و اجرای کف نهایی در داخل دیوار یا کف ساختمان قرار میگیرند.
در طراحی نقشه لوله کشی آشپزخانه باید موارد زیر مشخص شوند:
- محل نصب سینک ظرفشویی و شیر آب سرد و گرم آن
- محل انشعاب آب و فاضلاب ماشین لباسشویی
- محل نصب ماشین ظرفشویی و شیر تغذیه آن
- محل قرارگیری یخچال ساید و انشعاب آب سرد
- محل نصب اجاق گاز و شیر قابلمهپرکن
- مسیر عبور لولههای فاضلاب و اتصال به رایزر اصلی
- محل کفشور احتمالی و مسیر لوله ونت
- محل نصب شیرهای قطع و وصل آب و دسترسی به اتصالات
در اجرای تأسیسات آشپزخانه، معمولاً ابتدا مسیرهای اصلی و فرعی فاضلاب مشخص و اجرا میشوند؛ زیرا لولههای فاضلاب برای تخلیه مناسب به شیب نیاز دارند و امکان جابهجایی آنها پس از کفسازی محدود است. سپس مسیر لولههای آب سرد و گرم با توجه به محل تجهیزات و کابینتها تعیین میشود.
لوله کشی آشپزخانه میتواند به روش توکار، روکار یا ترکیبی اجرا شود. انتخاب روش مناسب به شرایط ساختمان، نوع سازه، محل عبور لولهها و نظر کارفرما بستگی دارد.
نقشه لوله کشی فاضلاب آشپزخانه
لوله کشی فاضلاب آشپزخانه شامل مسیرهای خروجی سینک ظرفشویی، ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی و در صورت نیاز کفشور است. مهمترین نکته در طراحی این سیستم، انتخاب قطر مناسب لوله، رعایت شیب، استفاده از اتصالات استاندارد و جلوگیری از ایجاد مسیرهای طولانی و پیچیده است.
در اجرای لوله کشی فاضلاب آشپزخانه، بهتر است مسیر خروجی تجهیزات تا حد امکان کوتاه باشد و انشعابات با استفاده از سهراهیهای مناسب و اتصالات ۴۵ درجه به مسیر اصلی متصل شوند.
لوله کشی فاضلاب سینک ظرفشویی
سینک ظرفشویی یکی از مهمترین نقاط تخلیه فاضلاب در آشپزخانه است. آب خروجی سینک علاوه بر مواد غذایی و ذرات معلق، معمولاً حاوی چربی و مواد شوینده است. به همین دلیل طراحی مسیر فاضلاب آن باید با دقت انجام شود.
خروجی فاضلاب سینک معمولاً در داخل کابینت زیر سینک قرار میگیرد. ارتفاع محل انتظار لوله فاضلاب از کف تمامشده در بسیاری از اجراهای متداول حدود ۳۵ تا ۴۵ سانتیمتر در نظر گرفته میشود؛ البته این اندازه باید با توجه به ارتفاع سینک، عمق کابینت و نوع سیفون انتخاب شود.
نکات مهم در اجرای فاضلاب سینک عبارتاند از:
- محل خروجی فاضلاب باید با موقعیت زیرآب سینک و سیفون هماهنگ باشد.
- برای جلوگیری از انتشار بوی نامطبوع، نصب سیفون مناسب ضروری است.
- اتصالات باید به شکلی اجرا شوند که امکان باز کردن و تعویض سیفون وجود داشته باشد.
- از ایجاد زانوهای متعدد و تغییر مسیرهای غیرضروری اجتناب شود.
- مسیر لوله باید شیب کافی برای تخلیه روان پساب داشته باشد.
در هنگام اجرای این قسمت بهتر است فضای کافی برای نصب شیرهای پیسوار، شیلنگهای رابط و انجام تعمیرات احتمالی باقی بماند.
برای جلوگیری از انتشار بوی نامطبوع فاضلاب و تخلیه صحیح آب سینک، نصب سیفون ظرفشویی اهمیت زیادی دارد. سیفون در قسمت زیرین سینک نصب میشود و با نگهداری مقداری آب در مسیر خود، مانع ورود گازها و بوی فاضلاب به فضای آشپزخانه خواهد شد. هنگام نصب سیفون باید به ارتفاع خروجی فاضلاب، آببندی اتصالات، شیب لوله تخلیه و فضای کافی برای باز کردن و تمیزکاری آن توجه شود. همچنین انتخاب سیفون متناسب با مدل سینک و محل خروجی فاضلاب باعث میشود تخلیه آب بدون نشتی و گرفتگی انجام شود. برای آشنایی با مراحل اجرا و جزئیات فنی، راهنمای نصب سیفون ظرفشویی را نیز مطالعه کنید.
نقشه فاضلاب ماشین لباسشویی و ظرفشویی
ماشین لباسشویی و ماشین ظرفشویی هر دو دارای خروجی فاضلاب هستند و باید برای تخلیه آب مصرفی آنها مسیر مناسبی در نظر گرفته شود.
در طراحی اصولی بهتر است برای هر دستگاه یک محل اتصال مستقل و قابل دسترس پیشبینی شود. در برخی پروژهها نیز میتوان با استفاده از اتصالات مخصوص، خروجی این دستگاهها را به سیفون زیر سینک متصل کرد؛ البته ظرفیت تخلیه سیفون و قطر لوله مشترک باید متناسب با حجم آب خروجی دستگاهها باشد.
نکات اجرایی مهم عبارتاند از:
- مسیر تخلیه ماشین لباسشویی نباید دارای پیچوخم و زانوهای غیرضروری باشد.
- ارتفاع لوله خروجی باید با دستورالعمل نصب دستگاه هماهنگ باشد.
- برای جلوگیری از برگشت بو، باید از اتصال سیفوندار یا سیستم تخلیه استاندارد استفاده شود.
- اتصال چند دستگاه به یک مسیر مشترک باید با رعایت ظرفیت لوله و جلوگیری از برگشت فاضلاب انجام شود.
- در مسیرهای طولانی و سیستمهای فاقد تهویه مناسب، باید شرایط تأمین ونت بررسی شود.
یکی از نکات مهم در طراحی این قسمت، دسترسی مناسب برای سرویس و تعمیر دستگاههاست. بنابراین بهتر است محل خروجی فاضلاب پشت دستگاه یا داخل کابینت مجاور به شکلی باشد که هنگام جابهجایی ماشین لباسشویی یا ظرفشویی مشکلی ایجاد نکند.
ارتفاع لوله فاضلاب سینک ظرفشویی از کف
ارتفاع لوله فاضلاب سینک یکی از مهمترین موارد در اجرای تأسیسات آشپزخانه است. اگر خروجی فاضلاب بیش از اندازه بالا یا پایین نصب شود، ممکن است اتصال سیفون به لوله فاضلاب دشوار شده یا فضای کافی برای نصب تجهیزات زیر سینک وجود نداشته باشد.
در بسیاری از اجراهای متداول، ارتفاع محل انتظار فاضلاب سینک حدود ۳۵ تا ۴۵ سانتیمتر از کف تمامشده در نظر گرفته میشود.
با این حال، ارتفاع دقیق باید با توجه به مدل سینک، ارتفاع کابینت، نوع سیفون و محل قرارگیری لوله اصلی فاضلاب تعیین شود. بهتر است پیش از اجرای لوله کشی، نقشه کابینت و مشخصات سینک بررسی شود تا پس از نصب تجهیزات نیازی به تغییر مسیر لوله وجود نداشته باشد.
سایز لوله فاضلاب آشپزخانه
انتخاب قطر مناسب لوله فاضلاب تأثیر زیادی بر سرعت تخلیه آب و کاهش احتمال گرفتگی دارد. در سیستمهای متداول ساختمانی، برای خروجی فاضلاب سینک و مسیرهای اصلی آشپزخانه از لولههایی با قطر مناسب و متناسب با نوع سیستم استفاده میشود.
| محل استفاده | قطر متداول |
|---|---|
| خروجی فاضلاب سینک با لوله پلیکا | ۶۳ میلیمتر |
| مسیر فاضلاب آشپزخانه با پوشفیت | ۷۵ میلیمتر |
| برخی انشعابات فاضلاب دستگاهها | ۵۰ میلیمتر |
این اندازهها مقادیر متداول در برخی سیستمهای اجرایی هستند و انتخاب نهایی باید با توجه به تعداد تجهیزات، طول مسیر، ظرفیت تخلیه، نوع لوله و ضوابط فنی پروژه انجام شود.
برای مسیر اصلی فاضلاب آشپزخانه بهتر است از قطر مناسب استفاده شود تا در اثر تجمع چربی و مواد غذایی، سطح مقطع لوله بهسرعت کاهش پیدا نکند.
شیب لوله فاضلاب آشپزخانه
شیببندی مناسب یکی از عوامل اصلی عملکرد صحیح سیستم فاضلاب است. در صورتی که شیب لوله کمتر از مقدار موردنیاز باشد، احتمال باقی ماندن رسوبات و تهنشین شدن چربی افزایش پیدا میکند. از طرف دیگر، شیب بیش از اندازه نیز میتواند باعث جدا شدن جریان آب از برخی مواد جامد و باقی ماندن رسوبات در مسیر شود.
برای تعیین شیب مناسب باید قطر لوله، طول مسیر، نوع فاضلاب و ضوابط اجرایی در نظر گرفته شوند. در بسیاری از مسیرهای افقی فاضلاب ساختمانی، شیب حدود ۱ تا ۲ درصد بهعنوان محدوده متداول اجرایی مورد استفاده قرار میگیرد.
در آشپزخانههایی که فاصله سینک تا رایزر اصلی زیاد است، باید مسیر عبور لوله از ابتدا طراحی شود تا شیب موردنیاز بدون بالا آوردن بیش از اندازه کف تأمین شود.
ونت لوله کشی فاضلاب آشپزخانه
سیستم ونت یا هواکش فاضلاب وظیفه متعادل کردن فشار هوا در شبکه فاضلاب و کمک به عملکرد صحیح سیفونها را بر عهده دارد.
در صورت طراحی نامناسب سیستم تهویه، ممکن است هنگام تخلیه آب ماشین لباسشویی یا سینک، فشار منفی در شبکه ایجاد شده و آب داخل سیفون تخلیه شود. در چنین شرایطی احتمال ورود بوی نامطبوع فاضلاب به محیط آشپزخانه افزایش پیدا میکند.
بنابراین در طراحی فاضلاب آشپزخانه باید ارتباط مسیرها با سیستم ونت ساختمان بررسی شود. نحوه اجرای لوله هواکش به آرایش شبکه فاضلاب، طول انشعابات و ضوابط فنی بستگی دارد و لزوماً برای تمام انشعابات به یک شکل اجرا نمیشود.
نقشه لوله کشی آب آشپزخانه
لوله کشی آب آشپزخانه وظیفه تأمین آب سرد و گرم تجهیزات مختلف را بر عهده دارد. برخلاف سیستم فاضلاب که به شیب نیاز دارد، لولههای آب مصرفی را میتوان با توجه به شرایط ساختمان از کف، سقف یا داخل دیوار عبور داد.
مهمترین انشعابات آب آشپزخانه عبارتاند از:
۱. لوله کشی آب سرد و گرم سینک ظرفشویی
۲. لوله کشی آب ماشین لباسشویی
۳. لوله کشی آب ماشین ظرفشویی
۴. لوله کشی آب سرد یخچال ساید
۵. لوله کشی آب شیر قابلمهپرکن کنار اجاق گاز
۶. انشعابات احتمالی آب برای تجهیزات جانبی آشپزخانه
لوله کشی آب سرد و گرم سینک ظرفشویی
اصلیترین بخش لوله کشی آب آشپزخانه مربوط به تأمین آب سرد و گرم سینک ظرفشویی است. در این قسمت دو انشعاب مجزا برای آب سرد و گرم در نظر گرفته میشود تا پس از نصب شیر ظرفشویی، امکان استفاده از آب با دمای دلخواه وجود داشته باشد.
محل خروجی لولههای آب معمولاً در داخل کابینت زیر سینک و در ارتفاعی حدود ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر از کف تمامشده در نظر گرفته میشود. این ارتفاع یک محدوده متداول اجرایی است و باید با توجه به مدل کابینت و نوع شیر انتخاب شود.
در اجرای این قسمت باید به موارد زیر توجه کرد:
- محل لولههای آب سرد و گرم با موقعیت شیر ظرفشویی هماهنگ باشد.
- شیرهای قطع و وصل آب در محل قابل دسترس نصب شوند.
- فاصله انشعابات با خروجی فاضلاب تداخل نداشته باشد.
- فضای کافی برای نصب شیلنگهای رابط و شیرهای پیسوار باقی بماند.
- از اتصالات و لولههای استاندارد و متناسب با فشار شبکه استفاده شود.
در پروژههایی که لوله کشی آب بهصورت توکار انجام میشود، بهتر است پیش از کاشیکاری و نصب کابینت، تست فشار و آببندی کامل انجام شود.
سایز لوله آب آشپزخانه
در بسیاری از سیستمهای متداول، برای انشعابات آب مصرفی آشپزخانه از لولههای پلیمری با قطر ۲۰ میلیمتر یا لولههای پنجلایه با قطر اسمی ۱۶ میلیمتر استفاده میشود.
البته قطر لوله اصلی و انشعابات فرعی باید متناسب با تعداد مصرفکنندهها، طول مسیر، فشار آب و دبی موردنیاز انتخاب شود.
در صورتی که چند دستگاه به یک انشعاب متصل شوند، باید ظرفیت لوله و افت فشار احتمالی بررسی شود تا هنگام استفاده همزمان از تجهیزات، جریان آب دچار اختلال نشود.
لوله کشی آب ماشین لباسشویی و ظرفشویی
برای نصب ماشین لباسشویی باید انشعاب آب موردنیاز دستگاه و همچنین مسیر تخلیه فاضلاب آن پیشبینی شود.
در بسیاری از ماشین لباسشوییهای جدید، نصب شیرآلات آب سرد برای تأمین آب دستگاه کافی است و سیستم داخلی ماشین وظیفه گرم کردن آب را بر عهده دارد. با این حال، نوع ورودی باید مطابق مشخصات فنی مدل دستگاه انتخاب شود.
برای ماشین ظرفشویی نیز در اغلب مدلهای جدید، انشعاب آب سرد مورد استفاده قرار میگیرد و دستگاه با استفاده از المنت داخلی آب را گرم میکند.
نکات مهم در اجرای انشعاب این دو دستگاه عبارتاند از:
- برای هر دستگاه شیر قطع و وصل مستقل در نظر گرفته شود.
- محل شیر آب بهگونهای باشد که پس از نصب دستگاه نیز قابل دسترس باشد.
- شیلنگ ورودی آب بدون پیچخوردگی و کشیدگی نصب شود.
- خروجی فاضلاب متناسب با دستورالعمل سازنده اجرا شود.
- از قرار دادن اتصالات در محلهایی که احتمال آسیب دیدن آنها هنگام جابهجایی دستگاه وجود دارد، خودداری شود.
برای اجرای اصولی لوله کشی ماشین لباسشویی بهتر است محل دستگاه از ابتدا مشخص شود تا انشعاب آب و خروجی فاضلاب در موقعیت مناسبی قرار بگیرند.
ارتفاع لوله آب و فاضلاب ماشین لباسشویی
ارتفاع لولههای آب و فاضلاب ماشین لباسشویی باید با توجه به مدل دستگاه و دستورالعمل سازنده تعیین شود.
در بسیاری از اجراهای متداول، محل نصب شیر آب ماشین لباسشویی در ارتفاع حدود ۵۰ تا ۷۰ سانتیمتر از کف قرار میگیرد. برای خروجی فاضلاب نیز معمولاً ارتفاعی در محدوده ۶۰ تا ۹۰ سانتیمتر در نظر گرفته میشود؛ البته این محدوده برای همه دستگاهها یکسان نیست و باید محدودیت ارتفاع شیلنگ تخلیه بررسی شود.
اگر خروجی فاضلاب بیش از اندازه پایین باشد، ممکن است تخلیه ناخواسته آب از دستگاه اتفاق بیفتد. از طرف دیگر، نصب بیش از اندازه بلند خروجی نیز میتواند فشار بیشتری به پمپ تخلیه وارد کند.
به همین دلیل، پیش از اجرای لوله کشی باید مشخصات نصب دستگاه موردنظر بررسی شود.
لوله کشی آب یخچال ساید
بسیاری از یخچالهای سایدبایساید دارای آبسردکن و یخساز هستند و برای عملکرد صحیح به انشعاب آب سرد نیاز دارند.
در ساختمانهای نوساز بهتر است لوله آب یخچال پیش از نصب کابینتها و اجرای کفسازی پیشبینی شود. این لوله معمولاً از مسیر انشعاب آب سرد آشپزخانه گرفته شده و تا محل قرارگیری یخچال ادامه پیدا میکند.
در اجرای لوله کشی آب یخچال باید نکات زیر رعایت شوند:
- از انشعاب آب سرد و قابل شرب استفاده شود.
- برای قطع و وصل جریان آب، شیر مستقل در نظر گرفته شود.
- محل خروجی لوله با ابعاد یخچال و فضای موردنیاز برای جابهجایی آن هماهنگ باشد.
- لوله و اتصالات در معرض ضربه یا فشار ناشی از حرکت یخچال قرار نگیرند.
- در صورت نیاز، فیلتر تصفیه آب مطابق مشخصات دستگاه نصب شود.
ارتفاع خروجی آب یخچال عدد ثابتی برای تمام مدلها ندارد؛ اما معمولاً محل آن در قسمت پایین یا پشت فضای اختصاصیافته به یخچال در نظر گرفته میشود. بهترین روش این است که نقشه نصب یخچال پیش از اجرای انشعاب بررسی شود.
لوله کشی شیر قابلمهپرکن آشپزخانه
شیر قابلمهپرکن یا پاتفیلر یکی از تجهیزات جدیدتر آشپزخانههای مدرن است که معمولاً روی دیوار کنار اجاق گاز نصب میشود. این شیر امکان پر کردن قابلمه را بدون نیاز به جابهجایی آن تا سینک ظرفشویی فراهم میکند.
برای نصب این شیر باید از انشعاب آب سرد استفاده شود. لوله آب از مسیر مناسب داخل دیوار عبور داده شده و در محل نصب شیر، یک خروجی رزوهدار و محکم پیشبینی میشود.
ارتفاع نصب شیر قابلمهپرکن باید متناسب با ارتفاع اجاق گاز، اندازه قابلمهها و مدل شیر انتخاب شود. در بسیاری از طراحیها، ارتفاع حدود ۹۰ تا ۱۱۰ سانتیمتر از کف تمامشده میتواند نقطه شروع مناسبی برای جانمایی باشد؛ اما اندازه نهایی باید با توجه به ارتفاع سطح اجاق و قابلیت باز و بسته شدن بازوی شیر تعیین شود.
در زمان اجرای این انشعاب به نکات زیر توجه کنید:
- محل شیر باید در کنار اجاق گاز و در محدوده دسترسی مناسب باشد.
- بازوی متحرک شیر نباید با هود، کابینت یا سایر تجهیزات برخورد کند.
- اتصالات داخل دیوار باید کاملاً محکم و آببندی شوند.
- شیر باید دارای امکان قطع جریان آب باشد.
- پیش از پوشاندن دیوار، مسیر لوله و اتصالات تست نشتی شوند.
از آنجا که شیر قابلمهپرکن معمولاً فقط برای تأمین آب سرد استفاده میشود، نیازی به اجرای انشعاب آب گرم برای آن نیست.
لوله کشی آشپزخانه و طراحی انشعابات
لوله کشی آشپزخانه باید متناسب با نوع طراحی داخلی، تعداد تجهیزات و نحوه استفاده ساکنان انجام شود. در آشپزخانههای معمولی ممکن است تنها سینک، اجاق گاز و ماشین ظرفشویی وجود داشته باشند؛ اما در ساختمانهای بزرگتر، تجهیزات بیشتری مانند یخچال ساید، شیر قابلمهپرکن و حتی سینک دوم نیز در نظر گرفته میشود.
به همین دلیل نمیتوان برای تمام آشپزخانهها یک نقشه ثابت ارائه کرد. محل قرارگیری انشعابات باید بر اساس پلان واقعی ساختمان تعیین شود.
در طراحی این فضا بهتر است مسیر آب و فاضلاب بهگونهای انتخاب شود که با محل نصب کابینتها، تجهیزات برقی و لولههای گاز تداخل نداشته باشد. همچنین دسترسی به شیرهای قطع و وصل و اتصالات زیر سینک باید حفظ شود.
در ساختمانهایی که آشپزخانه به شکل باز طراحی شده است، مخفی بودن لولهها و جلوگیری از اجرای اتصالات روکار اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا تجهیزات تأسیساتی ممکن است در معرض دید قرار بگیرند.
لوله کشی مطبخ آشپزخانه
مطبخ فضایی مجزا در کنار آشپزخانه اصلی است که در بسیاری از ساختمانهای بزرگ و آپارتمانهای لوکس برای انجام فعالیتهای مربوط به پختوپز، شستوشو و آمادهسازی غذا در نظر گرفته میشود. در این فضا ممکن است یک سینک ظرفشویی، اجاق گاز، کابینت، هود و سایر تجهیزات آشپزی نصب شوند.
از نظر تأسیساتی، لوله کشی مطبخ شباهت زیادی به آشپزخانه اصلی دارد؛ اما به دلیل مستقل بودن فضا، باید انشعابات آب و فاضلاب آن بهصورت جداگانه طراحی شوند. برای مثال، در صورت نصب سینک در مطبخ، باید دو انشعاب آب سرد و گرم و یک خروجی فاضلاب مناسب در نظر گرفته شود. همچنین اگر اجاق گاز در این قسمت نصب میشود، مسیر گازرسانی باید مطابق ضوابط ایمنی و مقررات مربوطه اجرا شود.
در برخی ساختمانها، مطبخ دارای تجهیزات کاملتری نسبت به آشپزخانه اصلی است و حتی ممکن است محل اصلی شستوشوی ظروف و پخت غذا باشد. بنابراین بهتر است ظرفیت لولههای آب و فاضلاب آن متناسب با میزان مصرف و تعداد تجهیزات انتخاب شود.
لوله کشی لاندری یا رختشویخانه
لاندری یا رختشویخانه فضای اختصاصی برای نصب ماشین لباسشویی و در برخی موارد خشککن است که در کنار آشپزخانه یا در بخش دیگری از ساختمان طراحی میشود. این فضا بیشتر در آپارتمانهای بزرگ، ساختمانهای لوکس و واحدهایی با متراژ بالا دیده میشود.
از آنجا که ماشین لباسشویی در لاندری نصب میشود، لازم است مسیر آب و فاضلاب این دستگاه بهصورت مستقل پیشبینی شود. در این قسمت معمولاً یک انشعاب آب سرد، یک خروجی فاضلاب و در صورت نیاز یک کفشور برای جمعآوری آب احتمالی روی کف اجرا میشود.
در ساختمانهایی که خشککن نیز در لاندری نصب میشود، باید فضای کافی برای تهویه، برقرسانی و خروجی هوای دستگاه مطابق مدل آن در نظر گرفته شود.
نکات مهم در طراحی لوله کشی لاندری عبارتاند از:
- شیر آب ماشین لباسشویی در محل قابل دسترس نصب شود.
- خروجی فاضلاب با ارتفاع و ظرفیت مناسب اجرا شود.
- در صورت نیاز، کفشور به همراه سیفون مناسب در کف تعبیه شود.
- کف فضا برای جلوگیری از تجمع آب دارای شیب مناسب به سمت کفشور باشد.
- فضای کافی برای باز شدن درب دستگاه و انجام تعمیرات باقی بماند.
- در صورت نصب چند دستگاه، ظرفیت مسیرهای آب و فاضلاب بررسی شود.
یکی از مزیتهای طراحی لاندری، انتقال صدای کارکرد ماشین لباسشویی و فعالیتهای مربوط به شستوشو از فضای اصلی آشپزخانه است. البته برای بهرهمندی از این مزیت، اجرای صحیح عایقکاری، تهویه و تأسیسات این فضا اهمیت زیادی دارد.
لوله کشی گاز آشپزخانه
لوله کشی گاز آشپزخانه برای تأمین سوخت اجاق گاز رومیزی، اجاق گاز مبله و در صورت وجود، فر گازی انجام میشود. محل قرارگیری شیر گاز باید با توجه به نوع اجاق، ابعاد کابینت و فاصله از تجهیزات دیگر تعیین شود.
در اجرای لوله کشی گاز باید ضوابط ایمنی و مقررات مربوط به گازرسانی ساختمان رعایت شود. انتخاب محل شیر، نوع اتصالات، مسیر عبور لوله و نحوه اتصال به تجهیزات باید مطابق استانداردهای مربوطه باشد.
در آشپزخانههای جزیرهای یا مطبخهای مجزا نیز اگر قرار است اجاق گاز نصب شود، مسیر گازرسانی باید از مرحله طراحی معماری پیشبینی شود. اجرای غیراصولی یا تغییر مسیر خودسرانه لوله گاز میتواند خطرات جدی به همراه داشته باشد؛ بنابراین این کار باید توسط مجری صلاحیتدار انجام شود.
لوله کشی آشپزخانه جزیره
در برخی ساختمانهای مدرن، سینک ظرفشویی یا اجاق گاز در قسمت جزیره آشپزخانه نصب میشود. این نوع طراحی از نظر زیبایی و نحوه استفاده از فضا مزایای زیادی دارد؛ اما اجرای تأسیسات آن به برنامهریزی دقیق نیاز دارد.
اگر سینک در جزیره قرار داشته باشد، باید مسیر لوله آب سرد و گرم و خروجی فاضلاب از کف یا مسیر طراحیشده دیگری به محل نصب سینک منتقل شود.
مهمترین چالش در لوله کشی فاضلاب جزیره، تأمین شیب مناسب تا رایزر اصلی است. در صورت طولانی بودن مسیر، ممکن است برای ایجاد شیب موردنیاز به تخریب بیشتر کف یا تغییر محل عبور لوله نیاز باشد.
در طراحی جزیره باید موارد زیر بررسی شوند:
- محل دقیق نصب سینک و شیر ظرفشویی
- مسیر عبور لولههای آب سرد و گرم
- قطر و شیب لوله فاضلاب
- محل اتصال به رایزر اصلی ساختمان
- امکان اجرای ونت و تهویه مناسب شبکه فاضلاب
- تداخل نداشتن لولهها با تیرها و سایر اجزای سازهای
در صورتی که اجاق گاز نیز در جزیره نصب شود، مسیر گازرسانی باید از ابتدا طراحی و با رعایت کامل ضوابط ایمنی اجرا شود.
لوله کشی روکار آشپزخانه
در برخی ساختمانهای قدیمی یا پروژههایی که امکان تخریب دیوار و کف وجود ندارد، ممکن است لوله کشی آب و فاضلاب بهصورت روکار اجرا شود.
در این روش، لولهها روی سطح دیوار یا کف نصب میشوند و با استفاده از بست و اتصالات مناسب در جای خود ثابت میمانند. اگرچه لوله کشی روکار از نظر تعمیر و دسترسی به اتصالات مزایایی دارد، اما باید به زیبایی ظاهری و محافظت از لولهها نیز توجه شود.
در لوله کشی روکار آشپزخانه میتوان از لولههای پلیمری، پنجلایه یا سایر متریالهای مناسب سیستم آب مصرفی استفاده کرد. برای فاضلاب نیز لوله و اتصالات متناسب با قطر موردنیاز و شرایط نصب انتخاب میشوند.
در صورت اجرای روکار، بهتر است مسیر لولهها در بخشهایی قرار بگیرد که کمترین تداخل را با کابینتها و تجهیزات آشپزخانه داشته باشند.
متریال مورد استفاده در لوله کشی آشپزخانه
انتخاب لوله و اتصالات مناسب یکی از عوامل مهم در دوام و کیفیت اجرای تأسیسات آشپزخانه است. نوع متریال باید با سیستم لوله کشی سایر قسمتهای ساختمان و شرایط اجرایی پروژه هماهنگ باشد.
برای لوله کشی آب مصرفی معمولاً از گزینههای زیر استفاده میشود:
- لولههای تکلایه پلیمری
- لولههای پنجلایه
- لولههای سهلایه و سایر سیستمهای پلیمری تأییدشده
برای لوله کشی فاضلاب نیز معمولاً از لولههای پلیکا یا پوشفیت استفاده میشود.
لولههای پنجلایه به دلیل ساختار ترکیبی و ویژگیهای مناسب در برابر فشار و دما، در بسیاری از پروژههای ساختمانی مورد استفاده قرار میگیرند. با این حال، انتخاب متریال باید بر اساس طراحی تأسیسات و شرایط بهرهبرداری انجام شود و نمیتوان یک نوع لوله را برای تمام پروژهها بهترین گزینه دانست.
گرفتگی لوله فاضلاب آشپزخانه و راههای پیشگیری
یکی از مشکلات رایج در آشپزخانهها، گرفتگی لوله فاضلاب سینک ظرفشویی است. ورود چربی، باقیمانده مواد غذایی، تفاله چای و سایر مواد زائد به مرور زمان باعث تجمع رسوبات در داخل لوله میشود.
در صورتی که مسیر فاضلاب دارای قطر نامناسب، شیب غیراصولی یا اتصالات متعدد باشد، احتمال ایجاد گرفتگی افزایش پیدا میکند.
برای پیشگیری از این مشکل باید نکات زیر رعایت شوند:
- از ورود روغن و چربی زیاد به داخل سینک جلوگیری شود.
- از صافی مناسب برای جمعآوری ذرات مواد غذایی استفاده شود.
- مسیر فاضلاب دارای شیب و قطر مناسب باشد.
- سیفون زیر سینک بهصورت دورهای تمیز شود.
- از اتصالات غیراصولی و زانوهای متعدد در مسیر فاضلاب استفاده نشود.
- در صورت کند شدن تخلیه آب، مسیر فاضلاب پیش از انسداد کامل بررسی شود.
اگر گرفتگی به بخشهای داخلی لوله منتقل شده باشد، ممکن است برای رفع مشکل به تجهیزات تخصصی لوله بازکنی نیاز باشد. توجه داشته باشید که استفاده مکرر از مواد شیمیایی قوی و اسیدی میتواند به برخی لولهها و اتصالات آسیب برساند.
مراحل اجرای لوله کشی آب و فاضلاب آشپزخانه
برای اجرای اصولی تأسیسات آشپزخانه بهتر است مراحل کار با ترتیب مشخصی انجام شوند.
مرحله اول: بررسی نقشه معماری و محل تجهیزات
در ابتدا محل نصب سینک، اجاق گاز، ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی و یخچال مشخص میشود. همچنین در صورت وجود مطبخ یا لاندری، تجهیزات این فضاها نیز در نقشه تأسیسات لحاظ میشوند.
مرحله دوم: تعیین مسیر فاضلاب
با توجه به موقعیت رایزر اصلی، کوتاهترین مسیر مناسب برای انتقال فاضلاب انتخاب میشود. در این مرحله قطر لوله، شیب، محل سهراهیها و امکان نصب ونت بررسی میشود.
مرحله سوم: اجرای لوله کشی فاضلاب
لولههای فاضلاب سینک، ماشین لباسشویی، ظرفشویی و کفشور احتمالی اجرا میشوند. اتصالات باید بهدرستی آببندی شده و مسیر تخلیه از نظر شیب و تراز کنترل شود.
مرحله چهارم: اجرای لوله کشی آب سرد و گرم
انشعابات آب سینک و سایر تجهیزات اجرا میشوند. در این مرحله محل نصب شیرهای پیسوار، شیر قابلمهپرکن و شیرهای قطع و وصل دستگاهها نیز مشخص میشود.
مرحله پنجم: تست و کنترل تأسیسات
پیش از پوشاندن لولهها، سیستم آب مصرفی از نظر نشتی و فشار و مسیر فاضلاب از نظر آببندی و تخلیه صحیح بررسی میشود.
مرحله ششم: نصب تجهیزات و شیرآلات
پس از پایان کفسازی و آماده شدن کابینتها، تجهیزات آشپزخانه نصب میشوند. در این مرحله عملیات نصب شیرآلات، اتصال سیفون، شیلنگهای رابط و دستگاههای برقی انجام میشود.
هزینه لوله کشی آب و فاضلاب آشپزخانه
هزینه اجرای لوله کشی آشپزخانه به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمیتوان برای تمام پروژهها قیمت یکسانی در نظر گرفت.
مهمترین عوامل مؤثر بر هزینه عبارتاند از:
- متراژ و ابعاد آشپزخانه
- تعداد انشعابات آب سرد و گرم
- تعداد خروجیهای فاضلاب
- نوع لوله و اتصالات مصرفی
- توکار یا روکار بودن لوله کشی
- نیاز به تخریب کف یا دیوار
- فاصله محل تجهیزات تا رایزر اصلی
- وجود مطبخ، جزیره یا لاندری
- تعداد شیرآلات و تجهیزات قابل نصب
برای مثال، هزینه لوله کشی آشپزخانهای که فقط دارای یک سینک و ماشین ظرفشویی است با آشپزخانهای که علاوه بر تجهیزات معمول، دارای یخچال ساید، شیر قابلمهپرکن، مطبخ و لاندری مستقل است تفاوت زیادی دارد.
به همین دلیل برای برآورد دقیق هزینه، ابتدا باید نقشه و شرایط اجرای پروژه بررسی شود.
جمعبندی
لوله کشی آب و فاضلاب آشپزخانه یکی از بخشهای مهم تأسیسات ساختمان است که اجرای صحیح آن به طراحی دقیق و هماهنگی میان مجری تأسیسات و سایر عوامل اجرایی نیاز دارد.
در این سیستم باید علاوه بر لوله کشی سینک ظرفشویی، مسیرهای آب و فاضلاب ماشین لباسشویی و ظرفشویی، انشعاب آب یخچال ساید، شیر قابلمهپرکن و خروجیهای احتمالی کفشور نیز پیشبینی شوند.
در ساختمانهای بزرگتر، طراحی لوله کشی مطبخ و لاندری نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا این فضاها دارای تجهیزات و انشعابات مستقل هستند و باید از ابتدای اجرای ساختمان در نقشه تأسیسات لحاظ شوند.
در نهایت، انتخاب قطر مناسب لولهها، رعایت شیب فاضلاب، نصب سیفون و ونت متناسب با طراحی شبکه و انجام تست قبل از پوشاندن لولهها، از مهمترین عوامل افزایش کیفیت و دوام لوله کشی آشپزخانه محسوب میشوند.




دیدگاهتان را بنویسید